Rozwód/ rozstanie się rodziców zajmuje drugie miejsce na liście najbardziej dotkliwych wydarzeń w życiu człowieka. Jest to zjawisko wielowymiarowe i dotyka każdej sfery życia. To specyficzna kategoria kryzysu życiowego, który niesie z sobą nowe problemy i nowe rozwiązania, powoduje wewnętrzne i zewnętrzne zmiany życiowe.

Należy podkreślić, że rodzice po rozwodzie/rozstaniu nadal pozostają w relacji poprzez fakt posiadania wspólnych dzieci. Rozwód/rozstanie rodziców ujmowany z perspektywy rodziny oznacza przemiany jej struktury i funkcji.

Doświadczenie rozwodu, rozstania często pozostawia ślady przez długie lata. Zależy to od wielu czynników takich jak przyczyny rozstania, sposób zakończenia relacji, konflikty, kompromisy, rozstrzygnięcie sytuacji majątkowej, czy ustalenie kontaktów w przypadku posiadania przez parę dzieci. Na to nakładają się osobiste historie, wczesne doświadczenia, sposób przeżywania, radzenia sobie z trudnościami, schematy zachowań oraz myśli i przekonania.

Zazwyczaj końcowy etap, a więc rozpad rodziny, poprzedzony jest okresem napięć, wzajemnych walk, czasem utrudnianiem sobie życia. Dezorganizacja może występować na wszystkich poziomach życia. Od tego momentu wszyscy członkowie muszą zmienić dotychczasowy styl życia, przejąć na siebie nowe obowiązki, zaakceptować odmienny sposób egzystencji.

Rozstanie rodziców jest również bardzo bolesnym doświadczeniem dla dzieci. Rozpad rodziny zawsze burzy znany i bezpieczny świat dziecka. Zwykle towarzyszy mu wiele emocji takich jak gniew, żal, poczucie winy, smutek, rozpacz czy rozczarowanie przeplecione z szokiem. Dzieci często nie rozumieją całej sytuacji i czują, że cały świat wali im się na głowę.

Wsparcie w sytuacji okołorozwodowej jest nieocenione, potrzebne i wartościowe. Pozwala lepiej poradzić sobie z trudnościami, omówić alternatywne sposoby radzenia sobie, wypłakać żal, wygadać złość, ułagodzić lęk, stworzyć nowy plan na przyszłość.

Z doświadczeń klinicznych oraz analizy literatury można wyciągnąć wnioski, iż rozłam w życiu partnerskim może rodzić na tyle silny kryzys emocjonalny, powodować różnice w oczekiwaniach związanych z celami pomocy psychologicznej, że będzie on udaremniał podejmowane próby terapii.

Świadomość odmiennego funkcjonowania, przeżywania rozstania przez partnerów, poznanie własnych uczuć, podświadomych konfliktów, różnic w radzeniu sobie z tym kryzysem, może złagodzić rozłam i umożliwić skorzystanie z odpowiedniej formy pomocy.

Proponowany program jest skierowany do rodziców, ale tematy poruszane podczas wykładów poruszają problematykę przeżywania rozstania przez rodziców i dzieci.

Cel główny:

  • pomoc w zrozumieniu procesów emocjonalnych pojawiających się w kryzysie rozstania u dorosłych i dzieci

Cele szczegółowe:

  • zrozumieć i zatroszczyć się o siebie –  kształtowanie umiejętnego rozumienia własnych emocji i przeżyć w sytuacji rozstania oraz konstruktywnych sposobów radzenia sobie z tym doświadczeniem,
  • zrozumieć i zatroszczyć się o dziecko – wypracowanie umiejętności potrzebnych do zrozumienia uczuć i zachowań dzieci oraz pomocy im  w trudnej sytuacji rozstania rodziców
  • otworzyć się na współpracę z drugim rodzicem – przestawienie konstruktywnych sposobów zaplanowania przyszłości, bycia dobrym rodzicem w sytuacji rozstania
  • określić oczekiwania, cele, motywację do podjęcia pracy psychoterapeutycznej

Uczestnicy:

  • rodzice w kryzysie rozstania
  • rodzice skierowani na terapię przez Sąd z powodu konfliktu okołorozwodowego

Formy realizacji programu:

  • wstępna konsultacja (wywiad z rodzicami, rozpoznanie potrzeb i oczekiwań, przedstawienie programu, zawarcie kontraktu)
  • wykłady grupowe dla rodziców (cykl spotkań szkoleniowych)
  • indywidualne spotkania podsumowujące wykłady mające na celu dobór odpowiednich form pomocy rodzinie

Tematyka warsztatów:

  1. Wprowadzenie do tematyki wykładów. Określenie celów, oczekiwań i zasad. Uczucia i przeżycia związane z rozstaniem. Psychologiczne reakcje na rozwód i separację. Fazy procesu rozwodowego. Sposoby radzenia sobie z tym trudnym doświadczeniem.
  2. Zdefiniowanie problemów dziecka, reakcje dzieci na rozwód. Jak dzieci rozumieją rozwód? Jak dzieci reagują na rozstanie rodziców? Etapy radzenia sobie z rozstaniem rodziców. Potrzeby dziecka w tym trudnym dla niego momencie.
  3. Trening kompetencji i uwrażliwienia rodziców, skoncentrowany na pomocy dzieciom
    w przeżywaniu konfliktu rozstaniowego. Co możesz zrobić, żeby pomóc dziecku jak najlepiej znieść rozstanie rodziców? Jak rozmawiać z dzieckiem o rozwodzie? Czego nie wolno rodzicom.
  4. Perspektywy współpracy rodzicielskiej po rozwodzie, wyznaczenie kierunków działań na przyszłość. Jak powinni rozmawiać, co muszą ustalić rozwodzący się rodzice? Rodziny zrekonstruowane, prawdy i mity.

Harmonogram:

  1. Rozmowy wstępne z rodzinami, kwalifikacje do programu (wywiad z rodzicami, rozpoznanie potrzeb i oczekiwań, przedstawienie programu, zawarcie kontraktu)
  2. Przebieg wykładów (4 spotkania tematyczne)
  3. Indywidualne spotkania z rodzicami podsumowujące wykłady mające na celu dobór odpowiednich form pomocy rodzinie.

Uczestnictwo w programie jest dobrowolne, może w nim wziąć udział rodzic, który wyrazi taką chęć/gotowość. Kwalifikacja uczestników odbywa się poprzez konsultację z psychologiem i ustalenie kontraktu na udział w projekcie.

Wykłady odbywają się cyklicznie, w każdym semestrze jest jedna edycja.  Terminy spotkań podawane są na miesiąc przed rozpoczęciem się cyklu wykładów. Zajęcia odbywają się raz w tygodniu. Zgłoszenie uczestnictwa w programie odbywa się poprzez kontakt telefoniczny z poradnią.  Koordynator programu Katarzyna Morajda.